Museumtour bij het Koninklijk Paleis

Soms stap je een tentoonstelling binnen en voel je direct de grootsheid van wat je gaat meemaken. Zo’n ervaring had ik bij Artus Quellinus. Beeldhouwer van Amsterdam in het Koninklijk Paleis.

Ik kreeg een warme en enthousiaste rondleiding van Saskia Nyst educator van het museum en betrokken bij dit project. Zij vertelde onder andere het indrukwekkende verhaal van het 3.000 kilo wegende beeld van Sint Petrus, dat helemaal uit Antwerpen naar Amsterdam is verhuisd. In Antwerpen moest een deel van het glas in de koepel verwijderd worden om het beeld te kunnen verplaatsen. In Amsterdam werd het over het paleis gehesen en via een verwijderd raam horizontaal naar binnen geschoven. Het beeld kon bovendien alleen geplaatst worden op plekken waar de vloer het gewicht kon dragen. Wauw!

De omvang van de sculpturen in het paleis is echt immens. Je kunt dagenlang blijven kijken naar de duizenden details. Vijftien jaar werkte Quellinus met een team aan deze beeldhouwwerken, vanuit zijn atelier aan de Keizersgracht. De handen die in marmer lijken te knijpen, de stoffen die zacht ogen, de huid en rimpels die warmte uitstralen. Je vergeet bijna dat het steen is. Betoverend.

En als je erop gaat letten: het hele paleis zit vol met babybilletjes. Van die heerlijk koddige dikkertjes, allemaal uit marmer gehakt. Je kunt er bijna niet níet om glimlachen.

Wat deze tentoonstelling ook bijzonder maakt, is de samenwerking tussen het Koninklijk Paleis Amsterdam en het Rijksmuseum . Het paleis herbergt Quellinus’ meesterwerk, terwijl het Rijksmuseum de grootste collectie modellen, tekeningen en voorstudies bezit. Zestig bruiklenen zijn nu samengebracht, inclusief stukken die zelden reizen, zoals het beeld van Pallas Athene uit Kleve en het enorme beeld van Sint Petrus uit Antwerpen. Onderzoek van het Rijksmuseum naar Quellinus’ atelierpraktijk vormt bovendien de wetenschappelijke basis van de tentoonstelling.

Het meest indrukwekkende moment? De Vierschaar. De plek waar ooit in een publieke ceremonie de doodstraf werd uitgesproken. Terwijl je daar staat en je voorstelt hoe dit ooit verliep, met de rechters op de verhoging, de veroordeelde ervoor, het publiek dat door de tralies meekijkt en de burgemeester vanuit zijn raam toekijkt, krijg je kippenvel. De emotionele lading van de ruimte en de beeldhouwwerken is intens voelbaar.

Ook de ruimtelijke vormgeving was krachtig, ingetogen en strak door Studio OTW. Goed uitgevoerd met handgepolijste metalen platen door Kloosterboer Decor. De belichting van Spektor licht gaf op sommige plekken een mooi doorkijkje tussen voorstudies in terracotta en het marmeren werk aan de wand. Sterke typografie van Studio Vrijdag.

De teksten vond ik opvallend prettig om te lezen. Kort, helder en informatief, met genoeg diepgang voor wie meer wil weten.

Het bezoek was dus véél meer dan de moeite waard. Een aanrader en nog tot 27 okt te zien!

Heel erg bedankt Saskia voor de inspirerende rondleiding, gefeliciteerd met het prachtige eindresultaat!